We willen op deze website ook graag vragen van u plaatsen over de historie van Bellingwedde. Heeft u een vraag? Stuur ons een e-mail en we plaatsen uw vraag op onze website. Zodra wij het antwoord weten of één va onze lezers reageert, dan zullen wij deze reactie ook bij de vraag plaatsen. Vragen en reacties kunnen naar historiebellingwedde@gmail.com. Reactie van Jan Albert en Hanna Groen, Bellingwolde Mijn heren, In een oude schoenendoos van mijn oma vonden wij onderstaand krantenknipsel. Is dit iets voor uw site? Bij het derde couplet zijn de derde en vierde regel niet goed te lezen. Het derde couplet luidt als volgt: Doezend bunders, Tot hail gunders, Ver weg achter diek, Doar har de boer, Groot, stark en stoer, Zien rechten en zien riek. M.vr.gr. Jan Albert en Hanna Groen. Bellingwolde CTRL + om te vergroten Vraag van Paul Ufkes - april 2012 Voor mijn familieboek ben ik op zoek naar mijn voorouders. Een van hen is geboren in Bellingwolde. Het gaat om Ufkes Folkerts, gedoopt te Bellingwolde op 1 augustus 1697. Zijn vader was Folkert Houwes, geboren te Bellingwolde rond 1650 en aldaar overleden op 19 januari 1710. Folkert Houwes was landbouwer. Daarom vraag ik mij af of hij voorkomt in het boerderijenboek van Bellingwolde. Wie kan mij helpen ? Met vriendelijke groet, Paul Ufkes Utrecht Antwoord voor Paul Ufkes - april 2012 Dankzij de medewerking van Harm Selling van www.genealogiegroningen.nl kunnen we het antwoord op de vraag geven. Hieronder staat wat wij te weten zijn gekomen. Natuurlijk hebben we Harm hartelijk bedankt voor zijn bijdrage. I. Ufke Folkerts, ged. Bellingwolde 1 aug. 1697, zn. van Folkert Houwes en Martje Ufkes, tr. 1e (ondertr. Beerta) 1721 Grietje Hindriks, ged. Beerta 6 okt. 1700, dr. van Hindrick Klaasen en IJde Jurjens en eerder getr. met Focko Haijkes; tr. 2e 28 sept. 1721 Grietje Harms, eerder getr. met Fokko Haikes. Uit het eerste huwelijk: Hindrik Ufkes, geb. omstr. 1725, begr. Winschoten 30 jan. 1767, tr. Beerta 15 dec. 1748 Meneke Claassens, ged. Winschoten 5 dec. 1727, begr. ald. 1 okt. 1806, dr. van Claes Peters en Sara Nantkens; zij hertr. Winschoten 25 maart 1768 Edo Haijes. II. Folkert Houwes, zn. van Houwe Folkerts en Ide alberts?, tr. 1e Harmcke Geerts, ged. Blijham 15 juli 1655, dr. van Geert Harmens Kleene en Dijcke Wilts Renweringh; tr. 2e Hille; tr. 3e omstr. 1690 Martje Ufkes. Uit het derde huwelijk: 1. Ida Folkerts, geb. Bellingwolde omstr. 1692, tr. Bellingwolde 7 juli 1715 Frerick Reinders, zn. van Reinder Cornellis en Tetje Frericks. 2. Houwe Folkerts, ged. Bellingwolde 17 dec. 1693, begr. Winschoten 11 jan. 1760, tr. Bellingwolde 14 juli 1715 Lizabeth Reinders, dr. van Reinder Cornellis en Tetje Frericks. 3. Grietje Folkerts, ged. Bellingwolde 20 jan. 1695, overl. ald. vóór 13 nov. 1698. 4. Ufke Folkerts, ged. Bellingwolde 10 april 1696, overl. ald. vóór 1 aug. 1697. 5. Ufke Folkerts, ged. Bellingwolde 1 aug. 1697, tr. 1e (ondertr. Beerta) 1721 Grietje Hindriks, ged. Beerta 6 okt. 1700, dr. van Hindrick Klaasen en IJde Jurjens en eerder getr. met Focko Haijkes; tr. 2e 28 sept. 1721 Grietje Harms, eerder getr. met Fokko Haikes. 6. Grietje Folkerts, ged. Bellingwolde 13 nov. 1698, tr. 1722 Jurt Everts, ged. Bellingwolde 12 sept. 1696, zn. van Evert Folkerts en Foelke Jurts; hij hertr. Bellingwolde 19 april 1733 Bielke Fiebes. 7. Jan Folkerts, ged. Bellingwolde 23 okt. 1701, overl. ald. vóór 29 okt. 1702. 8. Jan Folkerts, ged. Bellingwolde 29 okt. 1702. Reactie - april 2012- van Gerda Drent uit Kropswolde Mijn schoonmoeder is de dochter van dominee/evangelist Clevering en zij heeft ook jaren in Veelerveen gewoond. Zo wisten zij en mijn ouders nog versjes op te noemen en te zingen over Veelerveen. Mijn schoonmoeder heeft nog een foto van haar vader met de kerkklok die na de 2e Wereldoorlog terug kwam in Veelerveen. Ook heeft zij een aantal jaren op de aardappelmeelfabriek "Westerwolde"gewerkt en weet zij nog te vertellen over bijv. de Supratatabletten (een soort bindmiddel) die in de fabriek gemaakt werden en die zij verkocht aan schippers. Mijn schoonmoeder is nu 88 jaar oud, maar heeft nog een scherp geheugen. Veelerveen is bekend om zijn aardappelmeel Schorten van zonneschijn Supratatabletten, van der Wal met zijn beer En Hans met zijn dubbelloops jachtgeweer (=Hans Eelsing)
Langs berg en dal Loopt van der Wal Al met sien Swienebeere Al met sien Swienebeere Al was de weg ook nat of vies Hij wait de weg precies Van der Wal liep altijd op blote voeten en laarzen, was bij nacht en ontij onderweg. Hij zat ook in het kerkbestuur van de kerk in Veelerveen. In de kerk werd hij vaak slaperig omdat hij altijd vroeg op stap ging met zijn ‘swienebeere’, maar hij ging dan staan om tijdens de dienst niet in slaap te vallen. Tegen het einde van de dienst ging hij dan weer zitten omdat er gezongen werd en dan kon hij niet meer in slaap vallen.
Tijdens de bevrijding waren de bruggen opgeblazen. Mijn vader vertelt dat van der Wal toch met‘sien swienbeere’ op stap moest en probeerde om het beest over de "deuren" van de schutkolk heen te laten lopen. Dat lukte natuurlijk niet en het beest viel in de schutkolk, de sluis werd open gezet en het beest heeft het wel overleefd, vertelt mijn vader.
Mijn schoonmoeder vertelt dat haar vader op alle mogelijke manieren probeerde om geld in te zamelen voor de kerkgemeente in Veelerveen. Als hij in een blad van de NH-kerk las dat er een zoon of dochter van een welgesteld persoon ging trouwen dan stuurde hij er een puntgedicht heen om een schenking te krijgen. Hij maakte deze gedichten zelf. De gedichten werden naar adressen door heel Nederland gestuurd en regelmatig werd er geld geschonken.
Puntgedicht van Ds Clevering om geld te verzamelen voor de kerkje in Veelerveen In het algemeen is Veelerveen nog onbekend Ligt op het end van Groningen De woningen Grotendeels net Worden bezet Door dito volk Ik ben de tolk Van allemaal Als ik verhaal Kleine luiden In het zuiden En het noorden Vele woorden Overbodig Maar steeds nodig Voor het werk Van de kerk ……. Als laatste klank Eén woord, slechts dank! Vraag 3 - februari 2012 - Korries Zeer geachte lezer, Ondertussen ben ik er achter wat korries zijn, in wezen een afvalproduct van de aardappelmeelindustrie, aardappelvezels. Wat mij nu bezig houdt is de naam: Korries, waar komt dat vandaan, wat betekend deze naam, waarom heeft men deze naam aan die vezels gegeven? Hopelijk weet u er meer van, immers bij AVEBE kennen ze het oude woord wel maar weten niet meer waar het vandaan komt. Tegenwoordig worden de vezels gedroogd. Hopelijk kan u mij antwoord geven. Hoogachtend Joop Kuipers Antwoord Werkgroep Streekhistorie Bellingwedde: Ons werkgroeplid Jan Popken kwam met de volgende aanvulling: Ik kan me nog best herinneren dat de vee-boeren in de veenkoloniën korries gebruikten als veevoer. Vrachtauto's die in de buurt van de aardappelmeelfabrieken kwamen, namen de korries vaak mee als "retour" vracht.De korries werden op een hoop bij de boerderij gedeponeerd. Als kind zijnde dachten we dat het geel zand was, waar je heerlijk in kon spelen. Na een paar seconden kwam je er wel achter welk spul het was. Het stonk behoorlijk. En onze ouders waren niet blij met onze stinkende kleren. Waar her woord korries zijn oorsprong vindt, zou ik niet weten. Groeten Jan Popken We hebben de vraag ook voorgelegd aan Henk Scholte, bekend van Törf en RTV Noord. Hij deed ons in het Gronings zijn antwoord toekomen: Dit is aiglieks n haile stoere vroage, want de herkomst van woorden is n studie veur zuk. t Gaait hierbie tegenswoordeg om vezels dij achter blieven bie t produceren van eerappelzetmeel. Dails wordt t bruukt as mizze en der wordt ook nog uut n gedailte dervan veevouer van moakt. In de 19de aiw wuiren eerappels bruukt as n toumiddel om n soort jannever (dij te verglieken is mit Vodka) te stoken, want der zat aaltied nogal wat suker in. De femilie Uneken veur op t Knoal muiken der n soort moutwien van. Wat noa t stoken as korries overbleef wuir din aan swienen geven om goud uut te dijen. Swienen wuiren der slim vrolek van. Jannever/foezel wuir in dij doagen ook wel korries nuimd, mor din wel in n kwoad daglicht. In Ierland waiten ze doar vandoag de dag ook wel road mit en doar nuimen ze t poiteen. In soamensproak van Pijter en Joap uut 1828 is der zulfs sproake van 'k leuf ik zel de korries aan spreekn'. Verder is der in n bouk van historicus Frima nog te lezen dat beulsknechten uut Stad recht hadden op '10 maatjes korrijs en dertien kroezen kluin' Ik denk dat we de herkomst van t woord in de draank zuiken mouten, want eerappelzetmeel is ja van veul loatere doatem, vandoar dat men op t Knoal ook wel zee't Knoal dat is nait groaven ,mor t is der mit korries deurspuild'. dit leste het vanzulf te moaken mit de janneverconsumptie van de wiekgroavers, want dij haren noast t groafloon ook recht op n dubbeld moatje schiedammer thee doags en dat was vanzulf nait aaltied van de beste kwaliteit. Tot zowied din mor weer Groutnis en achtens Henk Scholte Met nog een aanvulling van Henk Scholte 17-2-2012: Mie kwam in t 'kockboek' van D. Carolum Battum uut de zestiende aiw in n aantal recepten t woord corie in de muit. t Was n ofgelaaide van t woord corage. Corie betaikent hier brij of mengsel. Ik heb doarnoa ook nog n Middel Eeuws Nederlands woordenbouk roadpleegd en doar was over de herkomst t volgende hierover te lezen enik denk dat we nou oareg in de richten van n verkloaren van de benoamen korries binnen. Corie.curie znw. vr. Het woord schijnt op de eene of andere wijze samen te hangen met fr. cuire, lat. coquere, en de beteekenis te hebben van kooksel, mengsel, zoowel van iets wat gekookt is, als van hetgeen gekookt moet worden. Kil. kent kureye (behalve in de bet. deel der ingewanden van een geslacht dier, welke hier niet te pas komt, zie bij hem op koreye en Suppl. 84 op cureye, en vgl. craweye), slechts in de beteekenis deegbal, pil waarmede vogels gemest worden, turunda accipitraria. Daar hij dit woord met ghewelle gelijkstelt, eene afleiding van wallen, koken, ligt het voor de hand om bij curie te denken aan fra. cuire. Hij beroept zich bij dit woord op fra. curée, dat dus aan mnl. curie ten grondslag ligt, en eveneens de bet. kooksel kan gehad hebben. Doch de onderlinge verhouding der beide vormen is niet duidelijk. ↪Kooksel, mengsel, brij.tot zowied din mor weer! Groutnis, Hinderk Vraag 2 - februari 2012 - De Stroate Vriescheloo Geachte werkgroep, Ik vroeg me af of De Stroate (De Straat) vroeger Engelken
of Engelkes heette. (http://kaarten.abc.ub.rug.nl/FILES/root/grp/krt-1791-grp-west/krt-1791-grp-west.jpg). Op de kaart van 1868 ligt daar (ongeveer) De Straat (http://atlas1868.nl/gr/bellingwolde.html).
bij Engelkes weergegeven. Is hier iets meer over bekend?
Met vriendelijke groet, Arend Sikkema Ik ben de schrijver van het boek "Boerderijen in het kerspel Vriescheloo" enben ook daar geboren. De straat is een zandrug, waar vroeger - toen de waterbeheersing nog niet volmaakt was - een aantal boerderijen stonden. Later - in 1910 stonden er nog restanten in het land - zijn die allemaal naar de huidige Dorpsstraat verplaatst. Over het Engelkes weet zelfs ik niet wat het was. De belangrijkste familie in Vriescheloo is vanaf ca 1500 tot ca. 1800 de familie Engelkens geweest. 2 Zoons studeerden ca. 1515 op de universiteit van Keulen! En een dochter vandeze familie was getrouwd - ca. 1600 - met een Huninga! een jonker nota bene en dat in die tijd! Waarom trouwt een jonker met een boerendochter? Ondanks meer dan 20 jaar archiefwerk weet ik dat nog steeds niet. Ik wil er ooit een artikel over schrijven voor de Historische Vereniging Westerwolde(ik zit in het bestuur en in de redactie van het tijdschrift "TerraWesterwolda"). Waarschijnlijk heeft het te maken met de vooraanstaande plaats die de familie innam (een zoon is bijv. majoor te Nieuweschans geweest en de beide zonen bovengenoemd hebben allebeide belangrijke posities gehad in het bestuur van Winschoten en de Ommelanden) en ooit heeft een kaartenmaker de belangrijkheid van de familie willen onderstrepen en vervolgens heeft iedereen dat maar overgenomen. Voorlopig houd ik het daar op. Ik hoop dat ik uw vraag hiermee een beetje heb beantwoord. Jan Huizing VRAAG 1 - oktober 2011 - De Bolsjewiekenvangers - Bellingwolde Ondergetekende is erg benieuwd naar de achtergrond van onderstaande foto. Vermoedelijk ergens in de jaren 1918-1920 genomen (één van de soldaten (X) is kort na 1920 naar Amerika vertrokken). Herkent u de foto dan hoor ik dat graag. met vriendelijke groet Jaap Hoekzema Winsum KLIK OP DE FOTO VOOR EEN VERGROTING Antwoord Werkgroep Streekhistorie Bellingwedde:De foto is inderdaad genomen in Bellingwolde en wel bij Hotel Gemeentehuis, thans Villa Theetuin. In het Boerderijenboek Bellingwolde Vroeger en Nu lezen we over de Rederijkerskamers Kunstliefde en Vriendschap het volgende op pagina 401: Tijdens de Eerste Wereldoorlog was het aantal leden hoog. In 1915 waren er 29 leden. vele heren(9) konden de vergaderingen echter niet bezoeken doordat zij opgeroepen waren in militaire dienst(Mobilisatie). Ook moest er voor het repeteren worden uitgeweken naar Hotel Klein, daar er in het Gemeentehuis militairen waren ingekwartierd. 1919 was ook het "topjaar" van de landarbeidersstakingen. In liefst 20 dorpen in Oost-Groningen vonden langdurige stakingen plaats. In hoeverre de militairen hier ook iets mee van doen hebben is niet duidelijk, maar niet erg waarschijnlijk. Direct na de revolutieoproep van Troelstra in november 1918 werden er burgerwachten tegen de revolutie opgericht, vooral boeren, notabelen en middenstanders. De militairen die in Bellingwolde gelegen waren, zijn waarschijnlijk alleen ingezet bij de grensbewaking. Wij ontvingen een correctie hierop an René Perton uit Bellingwolde. Hier volgt zijn reactie: In uw vragenrubriek staat een foto met militairen. U geeft aan dat dit voor het hotel gemeentehuis (later de Tweekarspelen) genomen is. Mijn inziens is dit niet correct. De foto is genomen schuin voor voormalig Hotel Reiderland richting boerderij van H.N Addens of in die tijd van dhr J.L. Veeman. De boerderij is Hoofdweg 250. In bijgevoegd bestand is dezelfde boerderij te zien en deze foto is in dezelfde periode genomen aangezien ook het witte hek (rechts op de foto van de militairen) te zien is op de ansichtkaart. De kaart is afgestempeld in 1923. Met vriendelijke Groet Rene Perton Hoofdweg 223A Bellingwolde |



